Një ditë e zakonshme, Jay Gibson mori një njoftim të papritur në iPhone-in e tij: “Apple ka zbuluar një sulm të synuar nga spyware mercenar kundër iPhone-it tuaj.” Gibson, që kishte punuar më parë në kompani që zhvillonin pikërisht këtë lloj spyware-i, u trondit kur pa njoftimin në pajisjen e tij. Ai kontaktoi menjëherë të atin, fik telefonin dhe vendosi ta ndërrojë pajisjen nga frika për sigurinë e të dhënave të tij.

Çfarë duhet të bëni pasi merrni një njoftim për spyware?

Nëse merrni një njoftim nga Apple, Google ose WhatsApp që paralajmëron një tentativë sulmi, merreni shumë seriozisht. Këto kompani zotërojnë sasi të mëdha të dhënash të sigurisë dhe ekipe të specializuara në zbulimin e sulmeve të avancuara. Në shumicën e rasteve, njoftimi do të thotë që një përpjekje është bërë ndaj jush – ndonëse jo domosdoshmërisht është realizuar me sukses.

Google zakonisht bllokon sulmet automatikisht dhe njofton përdoruesin për të përmirësuar sigurinë, si aktivizimi i autentifikimit me dy faktorë ose përdorimi i një security key. Nga ana tjetër, Apple këshillon aktivizimin e Lockdown Mode, i cili forcon sigurinë e pajisjeve të kompanisë duke i bërë më të vështira për t’u komprometuar.

Për të zvogëluar rrezikun, përditësoni gjithnjë sistemin operativ dhe aplikacionet tuaj. Aktivizoni Lockdown Mode në iPhone ose Advanced Protection Program në Google Account, shmangni klikimin e linkeve të dyshimta në SMS apo email, rifilloni telefonin rregullisht dhe kontrolloni për ndryshime të pazakonta në sjelljen e pajisjes.

Ku të kërkoni ndihmë nëse jeni objektivi i spyware-it qeveritar?

Nëse dyshoni se jeni sulmuar nga spyware, mund të përdorni mjete burim të hapur si Mobile Verification Toolkit (MVT) për të skanuar pajisjen për shenja të infektimit. Nëse nuk dini të përdorni këtë mjet, mund të kërkoni ndihmë nga organizata të specializuara si Access Now, Amnesty International ose Citizen Lab, të cilat ofrojnë asistencë për gazetarë, aktivistë apo akademikë. Raportuesit pa Kufij gjithashtu ofrojnë ndihmë për rastet e gazetarisë.

Për profesionistët jashtë fushës së shoqërisë civile, si politikanët apo drejtuesit e biznesit, alternative janë kompani private të sigurisë si iVerify ose Lookout, të cilat mund të ndihmojnë me analiza forensike të thelluara.

Pasi të kontaktoni një organizatë, zakonisht do t’ju kërkohet të dërgoni një raport diagnostikimi ose backup të pajisjes. Hetimi mund të zbulojë sulmin, por ndonjëherë spyware bashkëkohor fshin çdo gjurmë pas infektimit. Megjithatë, ekspertët do të bëjnë maksimumin për të kryer analizat forensike dhe për t’ju informuar për çdo rast të komprometimit të të dhënave tuaja.

Nëse vendosni ta publikoni rastin tuaj, mund të ndihmoni të tjerët duke rritur ndërgjegjësimin për rrezikun nga spyware-i. Por edhe nëse zgjidhni privatësinë, organizatat do t’ju ndihmojnë pa e bërë çështjen publike.

Marrja e një njoftimi për spyware është gjithmonë shqetësuese, por duke qenë të informuar dhe të kujdesshëm, mund të mbroheni më mirë nga kërcënime të tilla digjitale. Qëndroni të sigurt dhe reagoni shpejt në çdo rast dyshimi!

Tags: spyware, siguri dixhitale, iPhone, Lockdown Mode, organizata të sigurisë kibernetike, kërcënime qeveritare